อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง ศูนย์รวมแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ที่ได้ชื่อว่ามีจุดชมวิวสวยงามมาก ไม่แพ้ที่ไหนๆ จัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 80 ของประเทศ เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2538 มีพื้นที่ครอบคลุมท้องที่อำเภอแม่แตง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน รวมเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 1,252.12 ตารางกิโลเมตร หรือ 782,575 ไร่ มีสภาพป่าและธรรมชาติที่สมบูรณ์ ภูเขาน้อยใหญ่สูงสลับซับซ้อน เป็นป่าต้นน้ำลำธาร เรื่องของบรรยากาศนั้นไม่ต้องพูดถึง ขอบอกว่าร่มรื่นสุดๆ แถมยังมีปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ชวนให้หลงไหลอีกด้วย นั่นคือ “ทะเลหมอก” ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถชมทะเลหมอกอันกว้างใหญ่ไพศาลได้ในช่วงเช้าตรู่ของฤดูหนาว

     ลักษณะภูมิอากาศของที่นี่เป็นแบบทุ่งหญ้าสะวันนา มีฤดูฝนและฤดูแล้งเห็นเด่นชัด สามารถแบ่งฤดูกาลออกได้เป็น “ฤดูร้อน” เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ ถึง กลางเดือนพฤษภาคม อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดในเดือนเมษายน 36 องศาเซลเซียส “ฤดูฝน” เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม ถึง เดือนพฤศจิกายน ปริมาณฝนเฉลี่ยตลอดปี 1,134 มิลลิเมตร และ “ฤดูหนาว” เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ถึง เดือนกุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุดในเดือนมกราคม 14.1 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 26 องศาเซลเซียส (ว๊าว... อากาศเย็นสบายกำลังดีเลยนะเนี่ย)

     ด้วยความอุดมสมบูรณ์ของสภาพป่า “อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง” จึงชุกชุมไปด้วยสัตว์ป่านานาชนิด ไม่ว่าจะเป็น หมูป่า ช้างป่า เลียงผา กวางป่า ไก่ฟ้าสีเงิน ไก่ป่า หมี เก้ง เต่าปูลู เต่าใบไม้ ตะกวด แย้ งูเหลือม อึ่งลาย กิ้งก่าแก้ว เม่น เสือ ชะมด ลิง พังพอน และนกนานาชนิด ได้แก่ นกขมิ้น นกแก้ว นกเปล้า นกขุนทอง นกเหยี่ยว และนกปรอท เป็นต้น (โอ้โห... สัตว์หายากทั้งเลย ชักอยากไปดูแล้วสิ) นอกจากนี้ ยังมีสังคมพืชที่หลากหลาย... ป่าสนเขา ป่าดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบเขา พรรณไม้ที่สำคัญ... จำปีป่า ไม้ตะเคียน ตะแบก ยาง สนสองใบ เสลา ยมหอม ยมป่า ตีนนก ประดู่ งิ้วป่า เต็ง รัง และไม้ก่อต่างๆ

สำหรับแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจ ในเขตอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังนั้น มีด้วยกันหลายแห่ง คือ

“จุดชมวิวบริเวณห้วยน้ำดัง” (ดอยกิ่วลม) เป็นจุดชมวิวที่มีความสวยงามและมีชื่อเสียงมาก เป็นที่รู้จักกันดีของนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ โดยจะคอยชมพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอกอันกว้างใหญ่ไพศาล ในช่วงเช้าตรู่ของฤดูหนาว แหม... ถ้ามากับคนรักคงจะออกอาการสวีทหวานน่าดู อิอิ

“น้ำตกห้วยน้ำดัง” เป็นน้ำตกที่เกิดจากลำห้วยน้ำดัง มีโขดหินมากมาย ความสูงประมาณ 50 เมตร กว้าง 10 เมตร เป็นน้ำตกที่สวยงามมากสูง 3 - 4 ชั้น สภาพโดยทั่วๆ ไปชุ่มชื้นไปด้วยพันธุ์ไม้ป่าดิบชื้น

“น้ำตกแม่เย็น” เป็นน้ำตกขนาดใหญ่และสูง ที่เกิดจากลำห้วยแม่เย็นหลวง ไหลลงมาสู่แม่น้ำปาย ซึ่งจะมีน้ำไหลตลอดทั้งปี (อย่างนี้เค้าเรียกว่า เที่ยวได้ตลอดทั้งปีไม่มีเบื่อจ้า...)

“โป่งน้ำร้อนโป่งเดือด” น้ำพุร้อนขนาดใหญ่ สูง 2 - 3 เมตร จำนวน 3 - 4 บ่อ และยังมีบ่อเล็กๆ กระจายอยู่ทั่วไป อุณหภูมิน้ำผิวดินประมาณ 90 - 99 องศาเซลเซียส โดยน้ำพุร้อนจะพุ่งจากใต้ดินตลอดเวลา บางครั้งพุ่งสูงถึง 2 เมตรเลยทีเดียว

“จุดชมวิวดอยช้าง” อยู่บนดอยช้างขึ้นไปทางเหนือของห้วยน้ำดัง มีความสูงจากระดับน้ำทะเล 1,962 เมตร สามารถมองเห็นสภาพธรรมชาติของทิวเข าอันสลับซับซ้อน และทะเลหมอกในตอนเช้าตรู่ได้ชัดเจน

“ล่องแพลำน้ำแม่แตง” เหตุเพราะสองฝั่งของลำน้ำแม่แตง อุดมสมบูรณ์ไปด้วยพันธุ์ไม้และนกนานาชนิด จึงจัดได้ว่าเป็นสายน้ำที่มีบรรยากาศร่มรื่น สบายๆ สไตล์ธรรมชาติแท้ๆ เหมาะแก่การท่องเที่ยวกินบรรยากาศมากๆ เต็มไปด้วยเกาะแก่ง และโขดหิน ลำน้ำไหลคดเคี้ยวไปตามหุบเขา ทำให้กระแสน้ำไม่เชี่ยวจนเกินไป การเดินทางเริ่มต้นที่น้ำพุร้อนโป่งเดือด โดยเดินป่าไปพักค้างแรมที่บ้านปางป่าคา (7 กิโลเมตร) หรือบ้านป่าข้าวหลาม (9 กิโลเมตร) จากนั้นจึงลงแพล่องลำน้ำแม่แตง ใช้เวลาประมาณ 3 - 4 ชั่วโมง จะถึงบ้านสบก๋ายซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดของการล่องแพ ช่วงเวลาที่เหมาะจะไปเที่ยวมากที่สุด คือ ช่วงปลายฤดูฝนจนถึงฤดูหนาว

และนอกจากนี้ยังมี น้ำตกแม่ลาด, น้ำตกแม่หาด, โป้งร้อน, พระตำหนักเอื้องเงิน, ห้วยน้ำรูและดอยสามหมื่น, น้ำตกแม่ปิง, ลำน้ำแม่ปาย, น้ำตกแม่หาด และ น้ำตกแม่ลิด ที่น่าเที่ยวไม่แพ้กันค่ะ

     สำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการพักค้างคืน ที่นี่เขาก็มีบ้านพักไว้คอยให้บริการ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกมากมาย (รับรองว่าสบายทั้งกายและใจแน่นอน) หรือถ้าใครชอบแบบลุยๆ หน่อย ก็มีสถานที่กางเต็นท์รวมทั้งเต็นท์ไว้ให้เช่า ในราคาแบบเป็นกันเองอีกด้วย โดยค่าบริการจะอยู่ระหว่าง 250 – 800 บาท ขึ้นอยู่กับชนิด ขนาดของเต็นท์ และอุปกรณ์ประกอบอื่นๆ ค่ะ

     ว่ากันด้วยเรื่องของการเดินทาง สู่อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังนั้น ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 107 และแยกซ้ายมือที่ตลาดแม่มาลัย ไปตามทางหลวงหมายเลข 1095 (แม่มาลัย - ปาย) จนถึงหลัก กม.ที่ 65 - 66 มีทางแยกขวามือ ซึ่งมีป้อมยามตั้งอยู่ ระยะทางประมาณ 6 กม. เป็นทางลูกรัง เข้าถึงบริเวณห้วยน้ำดัง และเดินทางต่อไปอีกประมาณ 3 กม. จะถึงจุดชมวิวดอยช้าง ถ้าเดินทางต่อไปอีกตามเส้นทางหลวงหมายเลข 1095 จากหลักกิโลเมตรที่ 66 ไปยังอำเภอแม่ปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถึงบ้านแม่ปิง จะมีทางแยกขวามือเป็นทางของ รพช. หมายเลข มส. 11024 ก็จะถึงโป่งร้อน อันเป็นแหล่งท่องเที่ยวอีกจุดหนึ่ง

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สวนอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ โทร 0 – 2579 - 5734, 0 – 2579 - 7223